Deze review is zo opgebouwd dat de punten waarover informatie gewenst is gemakkelijk te vinden en te lezen zijn. Technische delen kunnen in principe overgeslagen worden. Deze dienen enkele om de werking van het systeem te verduidelijken en voor de techneuten onder ons. Mijn review is gebaseerd op OpenSuse 11.3 RC2. Op 15 juli 2010 kwam versie 11.3 op de markt.
Operating systemen alias besturingssysteem
Besturingssystemen, ze zijn er in vele kleuren en maten. De 3 gekendste zijn Windows, Mac-OS en Linux. Waar Windows en Mac-Os beperkt blijven tot een aantal smaken – zoals Windows XP, Windows Vista, Windows 7, Mac-OS X Snow Leopard – komt Linux met een enorm aantal distributies op de markt. Een groot deel van deze distributies wordt slechts in beperkte mate gebruikt maar enkele ervan hebben een voldoende groot publiek om van een populaire distributie te kunnen spreken. De voorbije 12 maand was OpenSuse de 4de meest bezocht website van Distrowatch. Distrowatch is een site die de populariteit en de uitgaves van verschillende distro’s bijhoud. Redenen genoeg om dit systeem eens grondig onder de loep te nemen.
Open source
OpenSuse valt onder de noemer open source software. Dit wil zeggen dat de broncode van het systeem vrij te downloaden, aan te passen en te verdelen is. Het systeem zelf is gratis alsook de bijgeleverde softwarepakketten. De softwarepakketten kunnen echter een afwijkende licentie hebben. OpenSuse is van oorsprong een Duitste distributie. Het systeem wordt gesponsord door Novell. OpenSuse is de voorloper voor de op de commerciële markt gerichte SLES(Suse Linux Enterprice edition) en SLED(Suse Linux Enterprice desktop). De naam Suse komt oorspronkelijk van de Duitse term: Software- und SystemEntwicklung wat in het Nederlands software en systeemontwikkeling betekend.
Van computer tot software
Om te begrijpen hoe een systeem werkt of tot stand komt is enige technische uitleg nodig. Een computer is weer te geven in lagen. Deze begint bij hardware, dit zijn de fysieke onderdelen van een computer. De hardware van een computer bevat onder meer een moederbord. Het moederbord bevat een belangrijke chip, deze heet de BIOS(Basic input output system). In deze BIOS zit firmware, deze bevat onder meer gegevens van de hardware. De BIOS communiceert met de kernel van het besturingssysteem. De kernel is het hart van het besturingssysteem. Zonder kernel is een systeem niet in staat om te werken.De kernel bevat instructies en bewaakt onder meer de gegevensstroom en de geheugenadressering. Het zorgt er ook voor dat hardware bestuurd kan worden en toegankelijk gemaakt wordt in het besturingssysteem. Het volledige operatingsysteem word rond de kernel gebouwd. Op de kernel komt de eerste laag van het besturingssysteem, de aansturing hiervoor gebeurt in een shell. De shell is te vergelijken met een DOS omgeving. Bovenop deze omgeving komt de grafische schil. Als laatste laag komt de software, deze draait op het operatingsysteem. Even snel de belangrijkste lagen op een rijtje
- De hardware (De kast en zijn inhoud)
- De bios en zijn firmware (De aansturing van de hardware vanop het moederbord)
- Het operating systeem (Ubuntu, Windows, Mac-os,…). Bestaande uit kernel, shell en grafische schil;
- Software (OpenOffice.org, Amsn, Firefox,…)
- Gebruiker
Grafische schil
De grafische schil is het uitzicht van een systeem, denk hierbij aan de vorm en kleur van de menu’s en de vensters. Het uitzicht hiervan kan veranderen naargelang de gebruikte grafische schil of de instellingen ervan. Dit is te vergelijken met een kast. Eén type kast kan geleverd worden in verschillende kleuren. Op ieder kleur kan een motief geschilderd worden. Het motief is dan te vergelijken met de software. Bij het gebruik van een systeem gebruik je slechts één grafische schil, al kunnen ze wel naast mekaar geïnstalleerd worden. Datzelfde geld natuurlijk ook voor verschillende kasten. OpenSuse bied ondersteuning voor 2 belangrijke grafische schillen, er zijn er natuurlijk wel meer op de markt. Aangezien 1 beeld meer zegt dan 1000 woorden, zijn afbeeldingen van beide schillen bijgevoegd.
Gnome
Gnome heeft een gestructureerd, rustig en eenvoudig uiterlijk. De menu’s zijn duidelijk onderverdeeld, zodoende kan een beginnende gebruiker hier snel zijn weg in vinden. Door het gestructureerde uiterlijk is het tevens erg bruikbaar in professionele omgevingen. Voor de aankleding van de schermen – de titelbalk, scrollbalk, minimaliseren, maximaliseren en afsluiten knopjes – wordt gebruik gemaakt van de Metacity windowmanager. Voor deze windowmanager zijn verschillende thema’s te installeren zodat het uiterlijk van de vensters volledig naar eigen smaak in te richten is. Bij de grafische schil horen software pakketten, deze pakketten worden ontwikkeld met de ondersteuning van de Gnome-community. Niemand is verplicht deze te installeren maar enkele worden bij het standaard systeem geïnstalleerd. Veel van deze sofware is te herkennen doordat de letter g of het woord Gnome in de pakketnaam voorkomt. Bijvoorbeeld Gcalc, Gthumb, Gnome subtitles,… Gnome bezit een eigen website, deze kan gevonden worden op: http://www.Gnome.org/ .
Gnome
KDE
Wie veel toeters en bellen wil is bij KDE aan het juiste adres. De interface van KDE is volledig in te richten naar eigen smaak. De functies en gadgets zijn ver vooruit op zijn tijd en zorgen voor een speelse tint. De windowmanager van KDE heet Kwin, deze bied ook grafische effecten aan bij de menu’s en vensters. Daardoor is het ook een van de modernste grafische schillen op de markt. Door zijn hippe uiterlijk is het niet echt bruikbaar als werkomgeving, het boet daarom ook in op eenvoud en gebruiksvriendelijkheid. KDE heeft ook bepaalde softwarepakketten. Ook deze zijn niet verplicht te installeren, de pakketten zijn meestal te herkennen aan de K in hun naam. Bijvoorbeeld: Kwin, KSnapshot, Kpat,… KDE bezit een eigen site, deze is te vinden op: http://www.KDE.org/ .
KDE
Software
De software die geïnstalleerd word op een basissysteem is vooral afhankelijk van de gebruikte grafische schil. Het leeuwendeel van deze software kan gebruikt worden in een andere grafische schil. De software die ondersteund wordt, is te vinden in een software installatie menu. Naast de basisprogramma kunnen ook andere programma’s geïnstalleerd worden. Om software overzichtelijk weer te geven wordt gebruik gemaakt van repositories, dit zijn online bibliotheken met een enorm aanbod aan software. Als gebruiker kan je kiezen uit deze bibliotheek wat je precies wil installeren. Indien men niet meteen vind wat men wil kunnen bibliotheken van de gemeenschap of het net toegevoegd worden. Door het enorm aantal bibliotheken met hun pakketten, is er voor iedereen wel wat wils. De software is in te delen in verschillende categorieën. Na installatie verdwijnen ze in het start-menu onder een van deze categorieën.
Amusement
Onder amusement worden games verstaan. Deze zijn op hun beurt in te delen in verschillende secties, bijvoorbeeld bordspelen, kaartspelen, puzzel, platform, Shooters,… Standaard zitten zo’n 140 games in de repositories, na toevoeging van de gemeenschapsbibliotheek zijn dit er meer als 300. Naast de standaard solitaire en sudoku games kunnen dus ook FPS(First person shooters) zoals Alien en Nexuiz geïnstalleerd worden. De point & click liefhebbers komen ook aan hun trekken met Scummvm, op deze emulator kunnen een enorm aantal games gedraaid worden. Qua emulatoren is het systeem ook voorzien, enkele klinkende namen in dit genre zijn Dosbox, Mame en Gnuboy . De kwaliteit van de games is veelal afhankelijk van de makers ervan.
Grafisch
Met de komst van de digitale camera zijn grafische programma’s niet meer weg te slaan uit onze hedendaagse wereld. Een van de meest gekende en tevens bruikbare fotobewerkingsprogramma’s is Gimp. Deze software is de Photoshop voor Linux. Dit prachtige stukje software wordt bij het standaardsysteem reeds geïnstalleerd. Om vectoren te tekenen kan gebruik gemaakt worden van Inkscape of Openoffice.org draw. Iedereen kent de hedendaagse 3D-animatiefilms. Weinigen weten echter dat deze gemaakt zijn met blender 3D. Om alle afbeeldingen weer te geven en te managen in een galerij wordt gebruik gemaakt van F-spot. Er is zelfs software voorzien om lettertypes te ontwerpen! Deze heeft Fontforge. Zowel professionelen als thuisgebruikers worden voorzien van de nodige grafische software. In de repositories zijn standaard zo’n 151 pakketten te vinden, indien dit niet voldoende is kan net zoals bij alle andere softwareonderdelen uitgebreid worden met repositories. Zo kan een quasi oneindig aantal programma’s geïnstalleerd worden.
Internet
Het meest gebruikte informatiemedium van de eeuw. Onder internet vallen een hoop categorieën, denk maar aan chatten, surfen, FTP’en, File-sharing, e-mail, nieuwsgroepen… Om te surfen kan gebruik gemaakt worden van het alomgekende Mozilla Firefox. Mozilla bied ook het e-mail pakket Thunderbird aan, wie een iets professioneler uitziend mailprogramma zoekt kan kiezen voor Evolution. Chatten kan op verschillende protocollen, bijvoorbeeld IRC, ICQ, MSN,… Voor elk van deze protocollen is software te vinden. Indien met een MSN programma zoekt dat wat aanvoelt zoals Windows Live Messenger maar die een hoop meer opties bied, dan is AMSN de beste keuze.
Kantoor
Openoffice.org zet de toon in de kantoorafdeling. Dit pakket bestaat uit verschillende onderdelen:
Openoffice.og writer wat een tekstverwerkingsprogramma is;
Openoffice.org Calc dat in staat voor rekenbladen;
Openoffice.org impress voor het maken van presentaties;
OpenOffice.org Base stelt de gebruiker in staat databases aan te leggen.
In de kantoorafdeling is ook het diagramtekenprogramma Dia te vinden. Gnucash staat in voor het beheer van financiële zaken. Een woordenboek en planner zijn ook aanwezig.
Multimedia
Alles wat met films, muziek, CD’s en DVD’s te maken heeft hoort thuis in deze categorie. In de repositories zitten zo’n 450 multimediapaketten, te veel om stuk voor stuk te benoemen. Om muziek een muziekbibliotheek te beheren, muziek af te spelen en audio te streamen kan gebruik gemaakt worden van Banshee of Amarok 2. Deze programma’s ondersteunen verschillende codecs. Video’s bekijken kan met Mplayer of Totem. Ook het veelgebruikte VLC kan toegevoegd worden aan de repositories. Bij multimediabestanden dient in het achterhoofd gehouden te worden dat sommige bestanden voorzien zijn van een gesloten codec, denk hierbij aan Windows Media Player bestanden. In de repositories zijn de nodige pakketten te vinden om deze bestanden af te spelen. Het systeem stelt de vraag om automatisch te zoeken naar codecs. Bij mp3 bestanden gaat dit zonder moeite aangezien deze met reverse engineering geprogrammeerd werden.Het kan echter ook voorkomen dat een nieuwere codec niet vrij beschikbaar is in de softwarebibliotheek, meestal gaat dit om de specifieke Windows formaten. Een oplossing voor deze formaten kan gevonden worden in externe repositories. CD’s of DVD’s branden kan met Brasero of K3B.
Softwarebeheer - YaST
Instellingen van het systeem
Om hardware en software-matige instellingen van het systeem in te stellen is het controlecentrum Yast in het leven geroepen. Yast betekend voluit Yet another Setup Tool. Yast bied een grafische overzichtelijke menu om gemakkelijk bij de nodige onderdelen te geraken. Yast maakt een onderscheid tussen volgende onderdelen:
*Beveiliging en gebruikers: Hieronder vind men de firewall, lokale beveiliging en alles wat met gebruikers en groepen te maken heeft. Het systeem bied ondersteuning voor verschillende gebruikers. Indien men een gebruiker aanmaakt kunnen de persoonlijke mappen beveiligd worden zodat ze niet toegankelijk zijn door anderen;
- Diversen: Dit dient voor stuurprogramma CD’s van externe leveranciers;
- Hardware: De instellingen voor geluid, infraroodapparaten, scanners, TV-kaarten, printers, toetsenbord,… kunnen hier aangepast worden;
- Netwerkapparaten: Inbelmodems, ISDN, ADSL en andere netwerkinstellingen zijn hier te vinden;
- Netwerkservices: Voor de techneuten een waardevol onderdeel, hier worden LDAP, NIS, VLC, Proxy’s, E-mailservers en veel meer ingesteld;
- Novell App-armor: Met App-armor kunnen systeembeheerders veiligheidsprofielen aanmaken voor elk softwarepakket.
- Software: Software toevoegen, verwijderen, updaten of de sotwarebibliotheek uitbreiden gebeurt van hieruit.
- Systeem:Systeem omvat onder meer de taal- en land-instellingen, systeemherstel, partitionering voor de harde schijven, runlevels, datum-en tijd, systeembackup, instellingen voor de bootloader,…
- Virtualisatie: Hier staat ‘hypervisor en hulpmiddelen installeren’. Persoonlijk heb ik hier geen kaas van gegeten dus dit puntje bespreek ik verder niet.
- Overige bevat de uitgavenotities van het systeem en een menu die naar een registratieformulier voor ondersteuning leid.
Een deel van de instellingen die in Yast beschikbaar zijn, zijn ook te vinden onder het menu ‘systeem’ dat zich in het startmenu bevind. In dit menu zijn nog meerdere zaken in te stellen, denk hierbij aan het uitzicht van het bureaublad, 3D effecten, encryptie, printers, Bluetooth,…
YaST2 Control Center
Verkrijgbaarheid, systeemeisen en installatie
Verkrijgbaarheid
Vooraleer men kan installeren dient men te weten waar OpenSuse te krijgen is. OpenSuse is gratis te downloaden vanop het net of te bestellen in de vorm van een DVD in een online shop. In mijn kranten- en boekenwinkel is het systeem ook te krijgen bij een magazine of een boek. Het systeem dat verkrijgbaar is in de online winkels bied installatie-documentatie en 90 dagen installatie-ondersteuning voor de eindgebruiker. Dit pakket kost gemiddeld €30. Wie kiest voor het downloaden van het systeem kan dit doen via HTTP, torrents of metalinks. Er dient een keuze gemaakt te worden tussen 32 en 64 bit. Men kan kiezen tussen een netwerkinstallatie-cd en een volledige DVD. Na het downloaden dienen deze gebrand te worden op een CD of DVD. Ondersteuning voor problemen kan gevonden worden op het forum of op gespecialiseerde sites. Een link naar OpenSuse download is hier te vinden:
Installatie
Live systeem
Indien men niet zeker is van de keuze van het systeem kan men altijd een Live-CD proberen. Een live-cd bevat een werkende versie van de desktop samen met de standaard pakketten. Deze CD dienst niet geïnstalleerd te worden maar draait vanaf het CD-ROM station. Dit geeft de gebruiker een duidelijk beeld van het systeem. Een live-Cd kan tevens gebruikt worden om problemen op te lossen.
Installatie van het systeem
De installatie kan op verschillende manieren gebeuren. Voor men kan installeren dient met het CD of DVD- station als primair bootstation in te stellen in de BIOS. Indien met een netwerkinstallatie gedownload heeft wordt een grafisch installatiesysteem opgestart. Tijdens de installatie worden de pakketten gedownload. Wie een complete DVD download installeert alles vanop die DVD. Het grafische installatieproces doorloopt stap voor stap de verschillende stappen die nodig zijn om het systeem te installeren. Deze doorlopen onder meer taal-en toetsenbordinstellingen, landinstellingen, keuze van de grafische schil, partitionering, software-instellingen, bootloaderinstellingen. De menu’s zijn zo opgebouwd dat zowel de beginner als de ervaren gebruiker ermee overweg kan.
Help!
Iedereen die werkt met een computer of met software heeft weleens hulp nodig. Het systeem maakt gebruik van Yelp, dit is een documentatieverkenner. Yelp bied een sobere handige interface. De interface geeft een onderverdeling weer van verschillende categorieën. Er kan ook gezocht worden op specifieke termen. Indien men gezocht heeft op een term krijg men een lijst van mogelijkheden. Na het aanklikken van de correcte mogelijkheid wordt men doorgestuurd naar een uitgebreide uitleg over dat item.
Wie hulp zoekt over softwarespecifieke of andere problemen kan terecht op de OpenSuse Wiki of het forum. Op het net zijn ook gespecialiseerde fora en artikelen te vinden.
Systeeemeisen
De minimale systeemeisen zorgen voor een werkbaar systeem. Hoe hoger de specificaties van de eigen hardware, hoe sneller en hoe soepeler het systeem zal werken. Bron informatie: http://sites.google.com/site/computertip/OpenSuse#TOC-Minimale-systeemeisen
Redelijk functioneren:
Processor: Pentium III, 1 Ghz
RAM-geheugen: 512 MB
Harde-schijfruimte: 8 GB
Soepel draaien:
Processor: Pentium 4, 1,3 Ghz
RAM-geheugen: 1 GB
Harde-schijfruimte: 10 GB
Mijn mening
Sinds jaar en dag was ik een Ubuntu gebruiker. De laatste versie van Ubuntu, de Lucid Lynx liet me echter in de steek op vele vlakken. Het werd dus tijd om een nieuwe omgeving op te zoeken die wel aan mijn wensen voldeed. Na enig testen en opzoekingswerk te verrichten viel mijn keuze op OpenSuse. Mijn keuze was gebaseerd op verschillende reviews die aangaven dat OpenSuse snel was met de verwerking van gegevens. Het donwloaden van het systeem ging vlot. Ik koos voor de netwerkinstallatie, zo downloade ik geen onnodige pakketten. Na het opstarten van de grafische installatieschil was het eenvoudig om de verschillende stappen te doorlopen voor installatie. Ik heb wel het voordeel dat ik enige computerkennis heb, maar ook door weinig ervaren gebruikers is het systeem gemakkelijk te installeren. Qua grafische schil gaat mijn voorkeur naar Gnome, al is KDE grafisch een stuk mooier. De installatie zelf wordt begeleid door dia’s die enkele aspecten van het systeem uitlichten.Het installeren duurde zo’n 1,5 uur. De snelheid was bij mij natuurlijk deels afhankelijk van de snelheid van de server waarop de pakketten stonden. Een volledige DVD-installatie gaat dus een stuk sneller.
Na het opstarten van het systeem viel me meteen op dat het startmenu en de menubalk onderaan het scherm zat, niet zoals bij Ubuntu boven en onder. Dit heb ik dan maar snel naar persoonlijke smaak aangepast, zoals ik gewoon ben. De menu’s van het systeem zijn overzichtelijk en goed gestructureerd opgebouwd. Om een specifiek item te vinden kan men gewoon typen in de zoekbalk van het startmenu. De software die ik nodig heb is er gemakkelijk terug te vinden. Qua geïnstalleerde software ben ik best tevreden, ik hoefde weinig software te installeren aangezien alles al bij het systeem zit. De software die meegeleverd is in het standaardsysteem is van hoge kwaliteit en is ook goed gestructureerd. Het zijn stuk voor stuk volledige en afgewerkte producten. De pakketten die ik niet kon vinden zijn gemakkelijk toe te voegen via andere softwarebronnen, Pacman is daar een erg uitgebreide en betrouwbare bron voor.
Persoonlijk gebruik ik mijn computer het meest voor tekstverwerking en internet. Buiten openoffice.org heb ik geen andere kantoorsoftware nodig. Voor mijn internetgebruik heb ik wel externe pakketten zoals AMSN geïnstalleerd. Bij het surfen beschermt de ingebouwde firewall mij tegen potentiële gevaren. Virussen heb ik nog nooit gehad want die zijn er bijna niet voor Linux. Een virusscan is dus overbodig. Indien er fouten zijn in het systeem of waarschuwingen, dan zijn deze allemaal terug te vinden in de logboeken.
Voor de gamers is er een leuk aanbod aan games, maar sommige games zijn enkel op Windows te spelen. Daarvoor kan een virtuele machine of emulator zoals Wine geïnstalleerd worden. Dit vereist enige technische kennis. Via een virtuele machine is zowat alles te spelen, Wine vereist echter vaak meerdere instellingen en aanpassingen.
De hardware-ondersteuning is fenomenaal, alle hardware die mijn laptop bezit werkt zonder verdere instellingen in het systeem. Mijn randapparatuur zoals webcam, printer en scanner werden gevonden na het aanzetten van het apparaat. Geheugenkaarten en USB apparaten werken allemaal. Enige aanpassing die ik diende te maken was software installeren voor het LCD-scherm van mijn externe toetsenbord. Het systeem houd ook rekening met energieverbruik, indien ik de computer niet gebruik schakelt mijn scherm uit of gaat de computer op slaapstand. Een klein probleempje is de werking van de USB apparaten na het ontwaken uit slaapstand. Deze heb ik dan ook uitgeschakeld.
Het systeem zelf voelt stabiel aan, ik heb nog geen enkele crash meegemaakt. Het gemiddelde geheugengebruik met een mail, chat, webbrowser en 3D-effecten beperkt zich tot een 500MB, dat is slechts 1/6de van de 3GB die in mijn laptop zit. Bij het uitvoeren van zware grafische processen gaat het geheugenverbruik de lucht in, maar tot nog toe nooit hoger dan 1 GB. De ruimte die het systeem inneemt op de harde schijf is beperkt zodat er voldoende ruimte overblijft voor de opslag van persoonlijke bestanden. Indien ik hulp nodig heb is deze altijd te vinden in Yelp of op het forum. Er is nog geen enkel probleem onopgelost gebleven. Ik zou dit gratis systeem zeker aanraden, het bied alles wat een besturingssysteem bieden moet. Het ziet er mooi uit, is veilig en het bied ondersteuning voor 3D-effecten. De grafische schil is volledig aanpasbaar naar eigen smaak, is gebruiksvriendelijk en stabiel.
3D-effecten
grafieken processen
